۱۳۸۷/۸/۹

  سبكهاي هنري جهان (فصل پنجم) - هنر هند  

هنرهند
همزمان با تمدّنهای عظیمی که درخاورنزدیک وحوزۀ دریای مدیترانه به وجود آمده بود (یعنی تمدنهای مصری،سومری،آشوری،کلدانی ایرانی ویونانی) فرهنگ وهنری به همان عظمت نیزدرخاوردوریعنی درهند وژاپن وچین شکفته گشت واین دو تمدن غالبا ًباهم درارتباط بودند وگاه وجوه مشترک داشتند.
سرزمین هند به تنهایی خواص یک قارۀ مستقل را دارد.این شبه جزیره تنها ازجانب شمال است که به خشکی وبه قارۀ آسیا می پیوندد،همین مرز شمالی هم بوده که دروازه ای برای مهاجمان وغارتگران به شمارمی آمده است.
سرزمین هند از نظر جغرافیایی به سه منطقه متفاوت تقسیم می گردد،ابتدا سلسله کوههای هیمالیا،که هم قلعه ومرزی است طبیعی وهم سرچشمه آبها و رودهای عمدۀ هند وازهمه مهمتر آنکه کاشانۀ خدایان باستانی است. آنگاه درهّ های شمالی هند آغازمی گردد که بستررودهای مقّدس گنگ وسند است ومعمولاً به نام هندوستان معروف است این قسمت ازسرزمین هند بسیار حاصلخیز وپرجمعیت می باشد ومنطقه ای است که ازعهد باستان،مهد آریاییها بوده ومقّرحکومت ومرکز سیاست تمام شبه قارّه، همواره دراین قسمت قرارداشته است. اما منطقۀ سوم رأس شبه جزیره است که شامل ایالات دکن و تامیل می باشد. این منطقۀ استوایی از مناطق شمالی به وسیلۀ جنگلها وکوهها جدا می شود و سرزمین" دراویدها" محسوب می گردد.

مختصات نژادی ودینهای مردم هند نیزهمانند جغرافیای این سرزمین، متنوع است. رایج ترین زبان درشمال هند زبان هندی است که از زبان سانسکریت مشتق شده است. زبان اردو نیزکه اززبان سانسکریت مشتق شده است، درمیان بیشتر مسلمانان ساکن هند رواج دارد. درجنوب، چندین زبان دراویدی، بی آنکه ارتباطی با زبان سانسکریت داشته باشند، رواج دارند. آیین هندو، دین اصلی مردم هند، واسلام دین اصلی مردم پاکستان است، ولی آیین جین ومسیحیت نیزپیروان بسیار دارند. پیروان آیین بودا و آیین یهود بسیار اندک هستند.

درطی اعصاروقرون به علت هجوم بیگانگان به خاک هند، هنرهندی تأثیراتی ازهنرمهاجمان پذیرفت. ابتدا پای یونانیها به سرکردگی اسکندربه دروازه های شمال غربی هندوستان بازگردید وآنگاه نوبت ساسانیان رسید و به همین سبب هنرهندی تأثیراتی ازهنرهای یونانی وساسانی گرفته است.

عصرطلایی هنرهندی ازسال 320 بعد ازمیلاد مسیح آغازمی گردد.
باید دانست که درعهد طلایی هنرهندی، نه تنهاهنرمعماری ومجسّمه سازی ونقاشی ترقی کرد، بلکه موسیقی وعلوم وادبیّات سانسکریت نیزبه حدّ اعلا ترقی نمود.
ازشهرهای اوّلیه هند، یعنی شهرهایی که نام آنها درادبّیات قدیم هندوآمده است اینک اثری برجای نیست. قد یمیترین نوع ساختمان که درهند دیده می شود معابد بودایی به نام " استوپا "می باشد.این معابد ازسنگ یا آجروبه شکل گنبد ساخته شده است دراین بناهای مقدّس خاکستراولیاء، نگاهداری می شده است. مهمترین این معابد، معبد بزرگ سانچی است.
مهمترین آثار نقّاشی هندی درغارهای آجانتا است. این غارها یک سلسله معابد بودایی درهند مرکزی است. دیواروسقف این معابد با نقوش بی شماری پرگشته است.موضوع نقّاشی های غارهای آجانتا زندگی بودا،تعالیم ودستورات به پیروانش می باشد. رنگهایی که دراین نقاشی ها به کاررفته رنگهای معدنی است نه رنگهای خاکی.
عالیترین نمونه نقاشی بودایی در غار آجانتا نقشی است از بودیساتوا(بودای موعود). دراین نقش،بودای موعود درمیان عده ای که هیکل آنها کوچکتر ازاو نقش شده اند،ایستاده است. لباسی گرانبها برتن دارد که با کمربندی از مروارید وجواهرات دیگرتزیین شده است وتاجی ازفیروزه برسردارد این هیکل درحالت رقص نشان داده شده است(چه رقص،نقش عمده ای در تعالیم مذهبی هندیها داشته است).
هدف نقاشی هندی نیزمانند حجّاری، نشان دادن عالم درونی و روحی بوده است.

منابع:
هنر در گذر زمان نوشته هلن گاردنر
استانداردآموزشی نقاشی نوشتۀ مینا نعمت الهی
مجموعه جزوات دانشگاه آزاد اسلامی (دانشکده هنر ومعماری)
عكس بر گرفته شده از سايت: www.aftab.ir

صفحه اصلی | گالری آثار | مطالب آموزشی | بیوگرافی | پیوندها | تماس | English
  کلیه حقوق این وب سایت متعلق به کتایون شکوه موید می باشد.
استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع بلامانع می باشد.
Design By: Amir Moayed